Đức đang phá vỡ nhiều định kiến truyền thống về năng lượng khi điện mặt trời lần đầu tiên vượt qua than đá và khí đốt trong cơ cấu sản xuất điện, dù quốc gia này không sở hữu lợi thế về cường độ bức xạ mặt trời.

Điện mặt trời chiếm 18% sản lượng điện năm 2025

Theo số liệu năm 2025, điện mặt trời chiếm 18% tổng sản lượng điện của Đức, vượt than đá (16%) và khí metan (14%). Đây là cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng của nền kinh tế lớn nhất châu Âu.

Thành tựu này càng đáng chú ý khi Đức nằm ở vĩ độ cao, số giờ nắng không quá vượt trội so với nhiều quốc gia khác.

Tăng tốc chuyển dịch năng lượng sau Fukushima

Quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo của Đức được đẩy mạnh sau thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011, khi nước này quyết định loại bỏ dần điện hạt nhân. Thay vì gia tăng phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, Đức lựa chọn mở rộng mạnh mẽ điện gió và điện mặt trời.

Chi phí thấp thúc đẩy điện mặt trời phát triển

Một yếu tố quan trọng giúp điện mặt trời tại Đức tăng trưởng nhanh là chi phí lắp đặt thấp, đặc biệt với các hệ thống trên mái nhà, thấp hơn đáng kể so với Mỹ. Điều này tạo điều kiện để Đức đưa vào vận hành trang trại điện mặt trời lớn nhất châu Âu vào năm 2024.

Hiện nay, gần 60% điện năng của Đức đến từ các nguồn tái tạo, trong đó điện gió chiếm 27% tổng sản lượng.

Bài toán an ninh năng lượng và mục tiêu carbon

Cam kết với năng lượng tái tạo đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong bối cảnh giá năng lượng tại châu Âu biến động mạnh. Cuộc xung đột tại Ukraine khiến nguồn cung dầu khí từ Nga bị gián đoạn, làm nổi bật vai trò của độc lập năng lượng và các nguồn năng lượng nội địa như điện mặt trời.

Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo tốc độ lắp đặt điện mặt trời cần tiếp tục tăng nếu Đức muốn đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2030. Tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu điện năm 2025 vẫn ở mức 56%, không tăng so với năm 2024.

Bài học cho các quốc gia khác

Theo Electrek, trường hợp của Đức cho thấy vị trí địa lý không phải rào cản lớn nhất đối với phát triển điện mặt trời. Tại Mỹ, các yếu tố như chi phí cao, thủ tục hành chính phức tạp và chính sách chưa đồng bộ mới là nguyên nhân chính kìm hãm sự bứt phá của ngành năng lượng mặt trời.

Thành công của Đức đang trở thành bài học quan trọng cho nhiều quốc gia trong quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch và bền vững.